Γράφει: Κ. Νοδάρας - Διευθύνων Σύμβουλος της One Team
Παγκοσμίως γίνεται λόγος για την ανάγκη άμεσης αναχαίτισης της κλιματικής κρίσης, ενώ απαιτείται ενεργή και συλλογική δράση για μια βιώσιμη πορεία. Μέχρι το 2050 η χώρα μας φιλοδοξεί να μεταλλαχθεί σε μία κλιματικά ουδέτερη οικονομία, με μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε ποσοστό μεγαλύτερο του 90%. Η συγκεκριμένη επίτευξη προϋποθέτει μεγάλο κεφαλαιακό μετασχηματισμό του ενεργειακού τομέα, με επιπλέον παρεμβάσεις, μέτρα και τεχνολογικές προσαρμογές, που θα αλλάξουν τις λειτουργίες και τις μεθόδους κατανάλωσης και παραγωγής.
Μόλις πρόσφατα, με τη συνδιάσκεψη του ΟΗΕ στις 2 Δεκεμβρίου του 2019 για το Κλίμα, αλλά και στις 27 Νοεμβρίου του 2019 με το «Ευρωπαϊκό Πράσινο Σύμφωνο», είναι προφανές ότι καθίσταται επιτακτική η δέσμευση για μηδενικές εκπομπές άνθρακα έως το 2050, με απώτερο σκοπό την οικοδόμηση μιας νέας βιώσιμης στρατηγικής.
Σήμερα, παρόλο που βιώνουμε την 4η βιομηχανική επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης, των δικτύων 5G, των έξυπνων πόλεων κλπ., η ανάπτυξη της τεχνολογίας δεν επιτρέπει ακόμα την αποκλειστική χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στο ενεργειακό μείγμα. Η ενεργειακή ασφάλεια σήμερα απαιτεί τη χρήση φιλικότερων, αλλά και συμβατικών καυσίμων.
Η στροφή προς το φυσικό αέριο αποτελεί μια ξεκάθαρα φιλική προς το περιβάλλον αναπτυξιακή λύση, και με την υιοθέτηση του δίνεται η δυνατότητα για τη μεταστροφή της ενεργειακής οικονομίας προς την επίτευξη του στόχου της κλιματικής ουδετερότητας, καθώς αποτελεί το καθαρότερο και λιγότερο επιβλαβές καύσιμο.
Το φυσικό αέριο είναι ένα φυσικό προϊόν που βρίσκεται σε υπόγεια κοιτάσματα της γης και είτε συναντάται μόνο του, είτε συνυπάρχει με πετρέλαιο. Είναι ένα καθαρό μίγμα υδρογονανθράκων σε αέρια κατάσταση, χωρίς προσμίξεις και θειούχα συστατικά, αποτελούμενο κυρίως από τον ελαφρύτερο υδρογονάνθρακα, σε ποσοστό άνω του 85%, το μεθάνιο.
Η χρήση του φυσικού αερίου σε όλους τους τομείς της κατανάλωσης (οικιακή, επαγγελματική και βιομηχανική χρήση) προσφέρει αναρίθμητα οφέλη στο χρήστη, συμβάλλοντας ταυτόχρονα σε ένα καθαρότερο περιβάλλον, ενώ παράλληλα αναβαθμίζει την ποιότητα ζωής των ανθρώπων.
Το φυσικό αέριο είναι το λιγότερο ρυπογόνο συμβατικό καύσιμο, καθώς όταν γίνεται η καύση του παράγεται λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα σε σύγκριση με τα υπόλοιπα καύσιμα, συμβάλλοντας σημαντικά στη μείωση του φαινομένου του θερμοκηπίου, ενώ δεν περιέχει ενώσεις θείου που ρυπαίνουν το περιβάλλον και προκαλούν το φαινόμενο της όξινης βροχής.
Παράλληλα, τα οχήματα που λειτουργούν με φυσικό αέριο είναι οικονομικότερα και πιο αποδοτικά, σε σχέση με τα βενζινοκίνητα (ένας σύγχρονος κινητήρας φυσικού αερίου χρειάζεται 4 με 4,5 kg φυσικού αερίου ανά 100 km, δηλαδή κόστος €3/100 km). Οι οδηγοί διαπιστώνουν μέχρι και 65% κέρδος στην κατανάλωση, χρησιμοποιώντας καύσιμο φυσικού αερίου (CNG) για την κίνηση των οχημάτων τους, σε σχέση με άλλα καύσιμα.
Η τεχνολογία του φυσικού αερίου (CNG) έχει εξελιχθεί και είναι απολύτως ασφαλής, καθώς το CNG διαχέεται αμέσως στην ατμόσφαιρα, ελαχιστοποιώντας τον κίνδυνο ανάφλεξης. Το φυσικό αέριο είναι ελαφρύτερο από τον αέρα και έτσι «διασκορπίζεται» προς τα πάνω, χωρίς να δημιουργούνται συγκεντρώσεις, ενώ δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια. Οι κινητήρες που λειτουργούν με φυσικό αέριο παράγουν 25% λιγότερο διοξείδιο του άνθρακα από αυτούς της βενζίνης και 35% λιγότερο από αυτούς του ντίζελ.
Πολλές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν στραφεί στην λύση του φυσικού αερίου (GNC), καθώς τα πλεονεκτήματα του καυσίμου γίνονται ευρέως γνωστά και πολλοί κατασκευαστές έχουν ήδη λανσάρει μοντέλα διπλού καυσίμου (GNC και βενζίνης), τόσο επιβατικά, όσο και επαγγελματικά.
Εφαρμογή της Αεριοκίνησης στην Ελλάδα
Σημαντικά εμπόδια στο θέμα υιοθέτησης του φυσικού αερίου αποτελούν η προσβασιμότητα και η διαθεσιμότητά του φυσικού αερίου. Παρά το γεγονός ότι τα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα είναι λιγότερο οικονομικά, προτιμούνται από αυτά που κινούνται με φυσικό αέριο, ακριβώς επειδή τα εργοστάσια που παράγουν NGV (αυτοκίνητα που κινούνται με CNG) είναι ελάχιστα, ενώ περιορισμένοι ακόμα είναι και οι σταθμοί ανεφοδιασμού.
Προκειμένου να γίνει υιοθέτηση του φυσικού αερίου από ιδιοκτήτες βενζινοκίνητων, είναι δυνατή η μετατροπή ενός υπάρχοντος βενζινοκίνητου αυτοκινήτου σε αεριοκίνητο με σχετικά χαμηλό κόστος. Η τιμή διαμορφώνεται ανάλογα με το είδος, το μέγεθος και τη χωρητικότητα του κινητήρα, τον αριθμό κυλίνδρων και τα περιφερειακά μέρη που επιλέγονται. Αυτή η μετατροπή όμως, είναι απαραίτητο να γίνει από ειδικό πιστοποιημένο συνεργείο με άδεια από το Υπουργείο Μεταφορών και ειδικό τεχνικό εγκαταστάτη ώστε να υπάρχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ασφάλεια.
Η προώθηση του φυσικού αερίου γίνεται όλο και εντονότερη από τις περισσότερες κυβερνήσεις με απώτερο στόχο την απαγκίστρωση από την εισαγωγή πετρελαιοειδών. Γεγονός που παρατηρείται ακόμα και σε περιπτώσεις χωρών που είναι βασικοί εξαγωγοί πετρελαίου. Οι πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποστηρίζουν το φυσικό αέριο, ως το πλέον σύγχρονο καύσιμο, το οποίο αποτελεί μέσο μετάβασης από συμβατικές σε ανανεώσιμες μορφές ενέργειας.
Σήμερα είναι σε λειτουργία 17 πρατήρια σε ολόκληρη την Ελλάδα, ενώ προβλέπεται ακόμα μεγαλύτερη ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Έχουν ήδη εγκριθεί εννέα εκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση νέων υποδομών και την επέκταση και ανάπτυξη των σημείων ανεφοδιασμού φυσικού αερίου κίνησης (CNG) στη χώρα μέσω του μηχανισμού χρηματοδότησης «Συνδέοντας την Ευρώπη» (Connection Europe Facility - CEF).
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Commission, τα NGV οχήματα (οχήματα που κινούνται με φυσικό αέριο) θα παίξουν σημαντικό ρόλο στο ζήτημα της εναλλακτικής χρήσης και λειτουργίας καυσίμων το 2020, και θα κληθούν να αντικαταστήσουν το 23% των πετρελαιοκίνητων και βενζινοκίνητων οχημάτων. Ο λόγος, προφανώς, είναι ότι τα αμιγώς CNG οχήματα συνεισφέρουν στο περιβάλλον, στην υγεία και στην οικονομία περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο καύσιμο.
Επιτακτική ανάγκη ενημέρωσης και εκπαίδευσης του κοινού
Παρά το γεγονός ότι η διείσδυση του φυσικού αερίου στην Ελλάδα βρίσκεται σε σχετικά ώριμη φάση, η γνώση σχετικά με τη χρήση του φυσικού αερίου κίνησης (αεριοκίνηση) είναι πρώιμη και απαιτεί ενδελεχή και λεπτομερή μεθοδολογική προσέγγιση και στρατηγικό επικοινωνιακό πλάνο.
Προκειμένου να γίνει η απαραίτητη γνωστοποίηση των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η αεριοκίνηση στους πολίτες και να επιτευχθεί περαιτέρω προώθηση μέσω σημαντικών κινήτρων στα ενδιαφερόμενα μέρη είναι απαραίτητη η εφαρμογή διαφόρων επικοινωνιακών ενεργειών.
Η σωστή οριοθέτηση των στόχων και η έρευνα σχετικά με το πρακτικό επιθυμητό αποτέλεσμα αυτών, αποτελούν τα σημαντικότερα ίσως συστατικά στοιχεία, για την επιτυχή ενημέρωση και εν γένει διείσδυση του φυσικού αερίου κίνησης. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να καταστεί σαφές ποια είναι τα ενδιαφερόμενα μέρη, με απώτερο στόχο την απόδοση των κατάλληλων κινήτρων και επιχειρημάτων που θα παρακινήσουν τη δική τους εμπλοκή και τη μεταξύ τους αποτελεσματική συνεργασία.
Για αυτό το λόγο χρειάζεται αξιολόγηση της επικρατούσας κατάστασης, οριοθέτηση και ξεκάθαρη διάκριση του εμπλεκόμενου κοινού και των ενδιαφερόμενων μερών, με σκοπό να ξεκαθαριστούν οι διαφορετικοί ρόλοι της εκάστοτε πλευράς. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο να ξεκινήσουν να γίνονται διάφορες δράσεις έπειτα από ποιοτικές και ποσοτικές έρευνες σχετικά με τις υποδομές, τους φορείς και τους καταναλωτές, ώστε τελικά να μπορούν να δοκιμαστούν οι υπάρχουσες δυνατότητες και να διασαφηνιστεί η υλοποίηση ενός μεγαλύτερου πλάνου.
Η σύνταξη του επικοινωνιακού πλάνου θα πρέπει στοχεύει σε συγκεκριμένες δράσεις ως προς όλα τα εμπλεκόμενα μέρη με επίκεντρο τα πρατήρια ανεφοδιασμού, χωρίς όμως να αποκλείονται από το επικοινωνιακό μίγμα ενέργειες ενημέρωσης των ωφελειών, σε πανελλήνιο επίπεδο.
Στην εφαρμογή της αεριοκίνησης συμμετέχουν και εμπλέκονται τόσο δημόσιοι, όσο και ιδιωτικοί φορείς. Τα οδικά δίκτυα, τα τοπικά μέσα ενημέρωσης και οι αυτοκινητοβιομηχανίες που βρίσκονται σε ακτίνα μερικών χιλιομέτρων σε σχέση με τα πρατήρια είναι απαραίτητο να συνεργαστούν και να αναδείξουν τη χρησιμότητα και τη σημασία υιοθέτησης του φυσικού αερίου, ώστε εν τέλει οι τελικοί αποδέκτες-καταναλωτές, με τη δική τους σειρά να κάνουν τα πρώτα βήματα εναγκαλισμού.
Οι πολίτες που χρειάζεται να κατανοήσουν τη σημασία υιοθέτησης του φυσικού αερίου ως βασικό καύσιμο για καθημερινή χρήση έχουν διάφορα χαρακτηριστικά με βάση τα οποία πρέπει να γίνει η επικοινωνία. Είναι πολύ σημαντικό δηλαδή να διαχωριστούν ως επιχειρήματα τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά τα οποία συγκεκριμένα απηχούν σε αυτούς.
Ως εκ τούτου, επειδή ο μέσος καταναλωτής αφιερώνει μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου του σε Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ίσως μεγαλύτερο από ότι σε ενημερωτικές ιστοσελίδες, είναι απαραίτητη η εύστοχη online προώθηση και επικοινωνία σχετικά με το έργο και την αεριοκίνηση γενικότερα. Για αυτό το λόγο λοιπόν, η δημιουργία διαφόρων λογαριασμών στα σημαντικότερα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η τακτική δημιουργία περιεχομένου, καθίσταται σίγουρα αποτελεσματική. Επίσης, θα μπορούσαν να διεξαχθούν διάφορα events ή ενημερωτικές ημερίδες από τους εμπλεκόμενους φορείς και να τονιστούν τόσο τα οικονομικά όσο και τα περιβαλλοντικά οφέλη, ώστε να γίνει κατανοητό πως οποιοσδήποτε φορέας, ιδιωτικός ή δημόσιος, συμβάλει στην επιτυχή εγκαθίδρυση της αεροκίνησης στην Ελλάδα, καθώς και σε ένα βαθύτερο επίπεδο στην ανάπτυξη της χώρας.
Ιδιαίτερα καθοριστικό και βοηθητικό είναι το γεγονός ότι, εφόσον το θέμα της αεριοκίνησης συνδέεται άμεσα με το περιβάλλον, την κοινωνία και την υγεία, η δημιουργία διακλαδωμένων καμπανιών ως υποσύνολα μιας γενικότερης καμπάνιας με στόχο την ανάδειξη της πλευράς που αντιστοιχεί σε εταιρική υπευθυνότητα, σίγουρα διευκολύνει σε σημαντικό βαθμό την επικοινωνία.
Τα οφέλη της καθιέρωσης του φυσικού αερίου ως κύριο συνοδοιπόρο στην καθημερινότητα
Οι συνεχείς και χρόνιες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα καθώς και η γενικότερη μόλυνση του περιβάλλοντος σηματοδοτούν κινδύνους υγείας, προκαλώντας ταυτόχρονα μεγάλη ψυχολογική δυσαρέσκεια. Σε πόλεις με μεγάλη καθημερινή κυκλοφοριακή συμφόρηση και με εκπομπές ουσιών από αυτοκίνητα, μοτοσυκλέτες και λεωφορεία, οι οποίες συντελούν στο 25% της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, χρειαζόμαστε μια δίοδο για προαγωγή ηθικότερων και βιωσιμότερων λύσεων για εμάς και το περιβάλλον μας.
Τέλος, αξίζει να αναλογιστούμε πως σε ετήσια βάση καταγράφονται σχεδόν 500.000 πρόωροι θάνατοι στην Ε.Ε. και 14.120 στην Ελλάδα λόγω των ρύπων, ενώ σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμός Υγείας, 9 στους 10 ανθρώπους παγκοσμίως αναπνέουν μολυσμένο αέρα.
