Γράφει: Γεώργιος Χατζόπουλος - Διπλ. Μηχανικός, MSc, MBA - ΔΕΠΑ Α.Ε.

 Το θεσμικό πλαίσιο επηρεάζει σημαντικά την αγορά καυσίμων της «αυτοκίνησης» και έχει επίδραση στην ανάπτυξη του κλάδου της «αεριοκίνησης» στην Ελλάδα.

Για την δραστηριοποίηση στην διανομή Φ.Α. κίνησης απαραίτητη είναι η έκδοση ειδικής άδειας διανομής Φ.Α. από την Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ).

Το κύριο θεσμικό πλαίσιο για την κίνηση οχημάτων Φ.Α. από το 2000 έως σήμερα είναι:

1. ΠΡΑΤΗΡΙΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑ ΤΩΝ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ

Στα τέλη του 2010 όταν άρχισε η ανάπτυξη της «αεριοκίνησης» στην λιανική αγορά καυσίμων κίνησης στην Ελλάδα υπήρχε ένα ανεπαρκή θεσμικό πλαίσιο το οποίο δημιουργούσε φράγματα και τεράστια προβλήματα στην ίδρυση σημείων λιανικής πώλησης CNG. Πιο συγκεκριμένα:

• Όσον αφορά στους όρους λειτουργίας και στις προϋποθέσεις για την χορήγηση αδειών ίδρυσης και λειτουργίας πρατηρίων πεπιεσμένου φυσικού αερίου (CNG) στο ΦΕΚ 155, 16 / 2 / 2000 απόφαση 5063/184, δίνονταν η δυνατότητα στην Δημόσια Επιχείρηση Διανομής Αερίου (ΔΕΠΑ) να ιδρύσει πιλοτικά πρατήρια Φ.Α. για να τροφοδοτήσει την κίνηση λεωφορείων της ΕΘΕΛ και οχημάτων άλλων φορέων.

Ακολούθησαν δύο ακόμη αποφάσεις στις οποίες δίνεται η δυνατότητα:

Να ιδρυθούν πρατήρια για πιλοτικές εφαρμογές σε όλη την επικράτεια, και επιτρέποντας να τροφοδοτούνται ιδιωτικοί στόλοι και επιβατικά οχήματα, δίδοντας το δικαίωμα ίδρυσης μόνο σε όσους έχουν δυνατότητα να διαθέτουν αέριο για την κίνηση των οχημάτων. Μέχρι τις 15/11/2008 το δικαίωμα αυτό το είχε μόνο η ΔΕΠΑ – ΦΕΚ 361/16-3-2007 αριθμός 13263/1043/07, και

Να ιδρυθούν πρατήρια Φ.Α. σε υφιστάμενα πρατήρια υγραερίου – LPG. Το Φεβρουάριο 2007 ψηφίστηκε τροπολογία που επιτρέπει σε υφιστάμενα πρατήρια υγραερίων να διανέμουν και φυσικό αέριο (CNG) για την κίνηση των οχημάτων (ΦΕΚ 40/23-2-2007 άρθρο 20).

Το νομοθετικό αυτό πλαίσιο περιόριζε σημαντικά την ελεύθερη ανάπτυξη δικτύου πρατηρίων Φυσικού Αερίου σε σχέση με τα πρατήρια για άλλα συμβατικά καύσιμα κίνησης (υγρά καύσιμα + LPG).

Το 2011 ύστερα από συστηματική δουλειά που έκανε η ΔΕΠΑ σε συνεργασία με την TUEV SAARLAND (Γερμανίας) και το Υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών επετεύχθη ένας σημαντικός εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου, σε επίπεδο των πιο προχωρημένων Ευρωπαϊκών χωρών, και δημιουργήθηκαν οι βασικές προϋποθέσεις για την απρόσκοπτη ανάπτυξη δικτύων και υποδομών CNG πρατηρίων:

• Με τον νόμο 4070/2012 εισήχθη ο νέος όρος «πρατηρίων παροχής καυσίμων και ενέργειας»
• Με τον νόμο 4199/2013 προβλέπεται η χωροταξική εξομοίωση πρατηρίων πεπιεσμένου φυσικού αερίου (CNG) με λοιπά πρατήρια καυσίμων.
• Με τον υπ’ αριθμό 655/60 – ΦΕΚ Β70 – 16.01.2015 Υπουργική απόφαση τροποποιήθηκαν και συμπληρώθηκαν οι διατάξεις περί όρων και προϋποθέσεων ίδρυσης και λειτουργίας πρατηρίων παροχής καυσίμων και ενέργειας.
• Με την υπ’ αριθμό 81540/1445/Φ.4.2. – ΦΕΚ Β 2984 – 31.12.2015 Υπουργική Απόφαση απλουστεύθηκε η χορήγηση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας πρατηρίων διανομής πεπιεσμένου Φυσικού Αερίου (CNG).

2. ΟΧΗΜΑΤΑ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ

Όσων αφορά τα οχήματα φυσικού αερίου (NGVs) επισημαίνονται τα ακόλουθα:

• Είναι δυνατή η εισαγωγή στην Ελλάδα οχημάτων Φ.Α. μικρών (επιβατικά, van) και μεγάλων (φορτηγά και ρυμουλκά) καινούργιων ή μεταχειρισμένων με την προϋπόθεση να έχουν πάρει άδεια έγκρισης τύπου από την χώρα κατασκευή τους στη Ευρωπαϊκή Ένωση (ΦΕΚ 303 / 7-3-2007 Αριθμός 10375/829).
• Προώθηση της εξομοίωσης των οχημάτων φυσικού αερίου με τα υβριδικά και της μείωσης του απαιτούμενου κυβισμού για τα οχήματα ταξί φυσικού αερίου (ΦΕΚ 216 / 23-10-2008, Ν.3710/2008, άρθρο 24).

Με πρωτοβουλίες της ΔΕΠΑ θεσπίστηκαν οι ακόλουθες σημαντικές διατάξεις που αφορούν την μετατροπή οχημάτων για κίνηση με Φυσικό Αέριο:

• Με τις διατάξεις του άρθρου 12 (κεφ. Α’) του Ν. 4233/29.1.2014 (ΦΕΚ Α’ 22) θεσπίστηκε η δυνατότητα μετασκευής κινητήρων οχημάτων σε κινητήρες διπλού καυσίμου (bi-fuel), ήτοι για καύση συμβατικού καυσίμου και εναλλακτικά πεπιεσμένου φυσικού αερίου CNG και κατ’ εξουσιοδότηση της διάταξης αυτής εκδόθηκε η Y.A. 10852/715/2014 (ΦΕΚ 1466/B/2014) με την οποία καθορίστηκαν οι τεχνικές προδιαγραφές του ειδικού εξοπλισμού αναγκαίου για την χρησιμοποίηση CNG και οι λοιποί όροι και προϋποθέσεις ελέγχου για την ασφαλή κυκλοφορία αυτών.
• Με τις διατάξεις του ΦΕΚ 199 Β/23.01.2015 καθορίστηκαν οι τεχνικές προδιαγραφές του ειδικού εξοπλισμού αναγκαίου για την μίξη Φυσικού Αερίου με πετρέλαιο κίνησης (dual fuel – πετρελαιοκινητήρες) και οι λοιποί όροι και προϋποθέσεις ελέγχου για την ασφαλή κυκλοφορία αυτών.

3. ΑΛΛΕΣ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ

Παράλληλα η ΔΕΠΑ υποστήριξε ενεργά το Υπουργείο Μεταφορών για τις ακόλουθες νομοθετικές ρυθμίσεις:

• Νομοθετική ρύθμιση για την πιστοποίηση τεχνιτών για την μετατροπή και συντήρηση οχημάτων αερίων καυσίμων. (ΦΕΚ 2235 Β/31.12.2010)
• Νομοθετική ρύθμιση για τον καθορισμό των όρων και των προϋποθέσεων λειτουργίας των συνεργείων για τα οχήματα καυσίμου Φ.Α. (μηχανολογικός εξοπλισμός, εσωτερική διάταξη των χώρων τους κλπ.).
• Ρύθμιση για την εκπαίδευση προϊσταμένων των ΙΚΤΕΟ και τεχνικών υπαλλήλων ΙΚΤΕΟ για την διενέργεια ειδικών τεχνικών ελέγχων για την εγκατάσταση της «αεριοκίνησης» (αερίων καυσίμων).

4. ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΕΣ ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΕΣ

Είναι απαραίτητο να ρυθμιστούν ή να δρομολογηθούν προς διευθέτηση τα ακόλουθα :

• Νομοθετική ρύθμιση για την ίδρυση LNG/CNG πρατηρίων,
• Νομοθετική ρύθμιση για την χρήση του Βιο-αερίου στην «αυτοκίνηση»,
• Εθνικές προδιαγραφές (standard) για το Φυσικό Αέριο κίνησης,
• Εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου για τον επανέλεγχο των φιαλών αποθήκευσης CNG στα οχήματα.

 Αυτή την στιγμή, το θεσμικό πλαίσιο επιτρέπει πλέων την χωρίς φραγμούς ίδρυση πρατηρίων στην Ελλάδα και την ανάπτυξη στόλων ιδιωτικών και επαγγελματικών στόλων οχημάτων που κινούνται με Φ.Α. στην χώρα.

Σημειώνεται ότι βάσει Ευρωπαϊκής Οδηγίας, η Ελλάδα εξαιρείται από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο Φ.Α. μέχρι το τέλος του 2013. Από το 2014 αναμένεται η επιβολή της ελάχιστης τιμής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης η οποία δεν έχει επιβληθεί ακόμα.

Το 2014 η οδηγία 94/ΕΕ θέσπισε ένα κοινό πλαίσιο μέτρων για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων στην Ε.Ε. προκειμένου να ελαχιστοποιηθεί η εξάρτηση από το πετρέλαιο και να περιοριστούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις στον τομέα των μεταφορών.

Οι οδηγία ορίζει ελάχιστες προδιαγραφές για την δημιουργία υποδομών εναλλακτικών καυσίμων, περιλαμβανομένων των σημείων επαναφόρτισης των ηλεκτρικών οχημάτων και των σημείων ανεφοδιασμού φυσικού αερίου (CNG ή LNG) και υδρογόνου (γι’ αυτό το καύσιμο σε προαιρετική βάση), οι οποίες θα εφαρμοστούν μέσω εθνικών πλαισίων πολιτικής των κρατών μελών, καθώς και κοινές τεχνικές προδιαγραφές για την εν λόγω επαναφόρτιση και σημεία ανεφοδιασμού, και προδιαγραφές ως προς τις πληροφορίες προς τους χρήστες.

Πιο συγκεκριμένα, το άρθρο 6 της οδηγίας περιλαμβάνει διατάξεις που σχετίζονται με τον εφοδιασμό με Φυσικό Αέριο για τις μεταφορές, με τις παραγράφους 7,8, & 9 να κάνουν συγκεκριμένη αναφορά για την δέσμευση των Κρατών Μελών της Ε.Ε. σχετικά με την ύπαρξη ικανού αριθμού σημείων ανεφοδιασμού με CNG για τα μηχανοκίνητα οχήματα. Στην παρ. 7 προβλέπεται ότι τα κράτη μέλη της Ε.Ε. αναλαμβάνουν την δέσμευση να έχουν εξασφαλίσει μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2020 έναν ικανό αριθμό σημείων ανεφοδιασμού μηχανοκίνητων οχημάτων με CNG κίνησης για κυκλοφορία σε αστικές/προαστικές και άλλες πυκνοκατοικημένες περιοχές. Επίσης, στην παράγραφο 8 αναφέρεται η δέσμευση των Κρατών Μελών να έχουν διασφαλίσει ότι μέχρι τις 31 Δεκ. 2025 θα υπάρχει ικανός αριθμός σημείων ανεφοδιασμού βαρέων επαγγελματικών οχημάτων με CNG που θα μπορούν να κυκλοφορούν παντού στην Ε.Ε.

Το 2016 η Ελληνική πολιτεία με το ΦΕΚ 222/30.11.2016 υιοθέτησε όλα τα προβλεπόμενα της οδηγίας 2014/94/ΕΕ και αναμένεται ο καθορισμός συγκεκριμένων πολιτικών για την ανάπτυξη εναλλακτικών καυσίμων.